Psikolog Nasıl Seçilir?
Hayatın belirli dönemlerinde kendimiz, aile bireylerimiz veya sosyal çevremiz için bir psikolog arayışına girebiliriz. Bu arayış bazen bireysel psikolojik destek almak için olurken, bazen de çalıştığımız kurumda düzenlenecek bir atölye, eğitim ya da danışmanlık çalışması için gündeme gelebilir.
Peki, her psikolog bizim ihtiyacımız için uygun mudur?
Her psikolog her alanda uzman olmadığı için sizin durumunuza destek olabilecek psikoloğun da o alanda uzmanlaşmış olması ve o alanda çalışıyor olması önemlidir.
Örneğin çocuğunuzun okula uyum süreci, arkadaş ilişkileri, dikkat sorunları veya davranış problemleri için destek arıyorsanız çocuklarla çalışan bir psikolog sizin için daha uygun olabilir. Ancak çocuk ve ergen alanı her zaman aynı şekilde ilerlemeyebilir. Bazı psikologlar yalnızca çocuklarla çalışırken, bazıları ergenlerle veya hem ergen hem de yetişkinlerle çalışabilmektedir.
Ergenlik döneminde ise sınav kaygısı, kimlik arayışı, aile içi iletişim sorunları, duygu düzenleme güçlükleri veya davranışsal problemler gündeme gelebilir. Bu noktada ergenlerle çalışma deneyimi olan, gelişimsel süreçleri bilen bir psikologdan destek almak önemlidir.
Bazı durumlarda yalnızca görüşme süreci yeterli olmayabilir. Dikkat, öğrenme, gelişimsel değerlendirme, okul uyumu veya bilişsel süreçlerle ilgili konularda değerlendirme testleri gerekebilir. Böyle durumlarda psikoloğun ilgili testleri uygulama yetkinliği, eğitim geçmişi ve değerlendirme deneyimi de dikkate alınmalıdır.
Bireysel terapi sürecinde ise kaygı, depresif belirtiler, travma sonrası yaşanan zorluklar, ilişki problemleri, takıntılar veya yoğun stres gibi konularda destek almak istiyorsanız klinik psikoloji alanında çalışan bir psikolog sizin ihtiyacınıza daha uygun olabilir.
Terapi süreci kişinin ihtiyacına göre kısa süreli, uzun süreli veya her iki yaklaşımı da içinde barındıran bir şekilde ilerleyebilir. Bazı kişiler daha çok belirli bir problem, karar süreci, stres yönetimi veya baş etme becerileri üzerine kısa süreli destek almak isteyebilir. Bazı durumlarda ise kişinin geçmiş yaşantıları, ilişki örüntüleri, tekrar eden duygusal zorlukları veya uzun süredir devam eden sorunları daha uzun süreli bir terapi sürecini gerekli kılabilir. Bazı psikologlar ise danışan odaklı bir yaklaşımla hem kısa süreli hedeflere hem de daha derin ve uzun süreli çalışmalara birlikte yer verebilir.
Klinik psikologlar, psikolojik değerlendirme ve psikoterapi süreçlerinde farklı terapi yaklaşımlarından yararlanarak kişinin yaşadığı zorlukları anlamaya ve bu süreçte destek sunmaya çalışır. Bu nedenle terapi için psikolog seçerken psikoloğun hangi yaş gruplarıyla çalıştığı, hangi konularda deneyimli olduğu ve terapi yaklaşımı dikkate alınmalıdır.
Bazı durumlarda ise destek ihtiyacı yalnızca terapi süreciyle sınırlı olmayabilir. Örneğin kronik hastalıklarla baş etme, hastalık sonrası uyum süreci, tedaviye uyum, yaşam kalitesi, stresin beden üzerindeki etkileri veya sağlıkla ilişkili davranış değişiklikleri gibi konularda sağlık psikolojisi alanında çalışan bir psikologdan destek alınabilir.
Aile bireylerinden birinde bellek, dikkat, unutkanlık, bilişsel süreçler veya nörolojik bir hastalık sonrası ortaya çıkan psikolojik ve davranışsal değişiklikler varsa bu alanda çalışan, nöropsikoloji veya ilgili alanlarda eğitim almış bir psikologla görüşmek daha uygun olabilir. Bu tür durumlarda psikoloğun ilgili alandaki eğitimi, deneyimi ve çalıştığı danışan grupları dikkate alınmalıdır.
Kurumlar için düzenlenecek atölye, seminer, çalışan eğitimi veya danışmanlık çalışmalarında ise farklı alanlarda uzmanlaşmış psikologlara ihtiyaç duyulabilir. Örneğin ekip içi iletişim, çalışan motivasyonu, iş stresi, kurum kültürü, liderlik, verimlilik, çatışma yönetimi veya çalışan iyi oluşu gibi konularda endüstri ve örgüt psikolojisi, iş psikolojisi veya sosyal psikoloji alanlarında çalışan psikologlar daha uygun olabilir. Bu nedenle kurumlar için psikolog seçerken yalnızca terapi deneyimine değil, eğitim verme, grup çalışması yürütme ve kurumsal süreçleri anlama deneyimine de bakmak önemlidir.
Burada önemli bir noktayı da belirtmek gerekir. Psikologlar ilaç yazamaz. Tıbbi veya psikiyatrik tanı, ilaç tedavisi ya da tıbbi değerlendirme gerektiren durumlarda bir psikiyatri uzmanı ile görüşülmelidir. Psikologlar ise psikolojik destek, değerlendirme, danışmanlık, eğitim ve terapi süreçlerinde kişinin ya da kurumun ihtiyacına göre destek sunar.
Bu nedenle psikolog seçerken yalnızca genel bir arama yapmak yerine, hangi alanda destek almak istediğinizi düşünmek önemlidir. Psikoloğun eğitim geçmişi, uzmanlık alanı, çalıştığı yaş grubu, deneyimi, kullandığı yaklaşım ve sunduğu hizmetler bu süreçte dikkate alınmalıdır.
Bu yazı Uzman Psikolog Emrah Gökalp tarafından hazırlanmıştır.
Psikologlar.online
Size uygun psikoloğu bulmak için profilleri inceleyebilirsiniz.
Psikologlar.online üzerinden psikolog profillerini inceleyerek uzmanlık alanlarına, çalışma biçimlerine ve sundukları hizmetlere göre sizin ihtiyacınıza daha uygun bir psikolog seçebilirsiniz.